Eskişehir Skolyoz Fizyoterapisi: Skolyoz Nedir ve Ameliyatsız Nasıl Tedavi Edilir?
Skolyoz, omurganın yalnızca sağa veya sola doğru eğrilmesi olarak tanımlanabilecek basit bir duruş bozukluğu değildir. Skolyoz, omurganın üç boyutlu yapısını etkileyen bir deformitedir. Omurgadaki yana doğru eğriliğe, omurların kendi eksenleri etrafındaki rotasyonları ve gövde yapısındaki değişiklikler de eşlik edebilir.
Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkan adölesan idiopatik skolyoz, skolyozun en sık karşılaşılan türlerinden biridir. Büyümenin hızlı olduğu ergenlik döneminde bazı skolyoz eğriliklerinin ilerleme ihtimali bulunduğundan, erken değerlendirme ve düzenli takip önem taşır.
Bu nedenle skolyoz fark edildiğinde yalnızca “kaç derece?” sorusuna odaklanmak yerine; kişinin yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin şekli, mevcut Cobb açısı ve önceki ölçümlerle karşılaştırıldığında ilerleme olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Skolyoz Nasıl Anlaşılır?
Skolyoz bazı kişilerde dışarıdan kolaylıkla fark edilebilirken bazı kişilerde belirgin bir görüntü oluşturmadan ilerleyebilir.
Omuzlardan birinin diğerinden daha yüksek olması, kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi, bel çukurlarının birbirinden farklı olması, kalçaların farklı seviyelerde görünmesi veya kişinin gövdesinin bir tarafa doğru kayması skolyoz açısından değerlendirilmesi gereken bulgulardan bazılarıdır.
Özellikle öne eğilme sırasında sırtın bir tarafının diğer tarafa göre daha belirgin hale gelmesi, gövde rotasyonunun değerlendirilmesi açısından önemli bir bulgu olabilir.
Ancak yalnızca dış görünüşe bakılarak skolyozun derecesi belirlenemez. Tanı ve takip sürecinde hekim değerlendirmesi ve gerekli durumlarda radyolojik inceleme kullanılır. Omurga eğriliğinin derecesinin belirlenmesinde yaygın olarak Cobb açısı kullanılır.
Skolyoz Tedavisi Nasıl Olmalıdır?
Skolyoz tedavisi her birey için aynı şekilde planlanmaz.
Tedavi yaklaşımı; kişinin yaşı, büyüme potansiyeli, skolyozun derecesi, eğriliğin tipi, ilerleme riski ve kişinin fonksiyonel ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Skolyozda kullanılan başlıca tedavi seçenekleri arasında düzenli takip, skolyoza özgü fizyoterapi egzersizleri, korse tedavisi ve gerekli durumlarda cerrahi tedavi bulunur.
Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda erken dönemde değerlendirme yapılması önemlidir. Çünkü büyüme devam ederken bazı eğriliklerin ilerleme riski daha yüksek olabilir.
Bu nedenle Eskişehir skolyoz fizyoterapisi arayışında olan ailelerin öncelikle çocuğun mevcut skolyoz durumunun ayrıntılı şekilde değerlendirilmesine ve düzenli takip planının oluşturulmasına dikkat etmesi gerekir.
Ameliyatsız Skolyoz Tedavisi Yöntemleri Nelerdir?
Skolyozda ameliyatsız tedavinin önemli bir bölümünü skolyoza özgü fizyoterapi egzersizleri oluşturur.
Buradaki amaç yalnızca sırt ve karın kaslarını güçlendirmek değildir. Skolyoz üç boyutlu bir deformite olduğu için egzersiz programının da kişinin mevcut eğrilik paternine göre üç boyutlu olarak planlanması gerekir.
Skolyoza özgü egzersiz yaklaşımlarında;
- Üç boyutlu postüral düzeltme,
- Gövde farkındalığının geliştirilmesi,
- Düzeltilmiş postürün korunması,
- Solunum paterninin değerlendirilmesi,
- Kas kontrolünün geliştirilmesi,
- Günlük yaşam aktivitelerinde doğru postürün kullanılması
gibi hedefler ele alınabilir.
SOSORT önerileri, skolyoza özgü fizyoterapi egzersizlerinin üç boyutlu otokorreksiyon, günlük yaşam aktiviteleri eğitimi, düzeltilmiş postürün stabilizasyonu ve hasta eğitimini içeren bir yaklaşım içerisinde uygulanmasını önermektedir. (Negrini ve ark., 2012)
Schroth Egzersizleri Nedir?
Schroth yöntemi, skolyoza özgü fizyoterapi egzersizleri arasında en bilinen ve en fazla araştırılan yaklaşımlardan biridir.
Schroth yöntemi, 1900’lü yılların başında Alman fizyoterapist Katharina Schroth tarafından geliştirilmiştir. Katharina Schroth kendi skolyozunu gözlemlediğinde gövdesinin farklı bölgelerinin solunum sırasında farklı şekilde hareket ettiğini fark etmiş ve bu gözlemler üzerinden skolyoza özgü egzersiz yaklaşımını geliştirmeye başlamıştır.
Schroth yaklaşımında skolyoz yalnızca iki boyutlu bir eğrilik olarak değerlendirilmez. Omurganın yana doğru eğriliği, rotasyon ve gövde deformitesi birlikte ele alınır.
Bu nedenle Schroth egzersizleri standart bir egzersiz listesi değildir. Kişinin skolyoz paternine göre farklı pozisyonlar, aktif postüral düzeltmeler, solunum teknikleri ve kas kontrolü çalışmaları kullanılabilir.
Türkiye’de yayımlanan bir derlemede de Schroth yönteminin skolyoza özgü üç boyutlu bir egzersiz yaklaşımı olduğu ve Katharina Schroth tarafından geliştirildiği belirtilmektedir. (Kuru Çolak, Akçay ve Apti, 2020)
Schroth Egzersizlerinin Bilimsel Etkinliği
Schroth egzersizleriyle ilgili bilimsel çalışmalar son yıllarda artmıştır.
2025 yılında yayımlanan bir meta-analizde, adölesan idiopatik skolyozlu bireylerde Schroth egzersizlerinin skolyozun bazı klinik ve radyolojik ölçümleri üzerinde olumlu etkiler sağlayabildiği bildirilmiştir. (Zhu ve ark., 2025)
Bu sonuçlar Schroth’un skolyoz tedavisinde kullanılabilecek önemli skolyoza özgü egzersiz yaklaşımlarından biri olduğunu desteklemektedir. Bununla birlikte her hastanın tedaviye vereceği yanıt aynı değildir.
Bu nedenle Schroth egzersizlerinin internetten bulunan standart hareketler şeklinde uygulanması yerine, skolyoz konusunda eğitimli bir fizyoterapist tarafından kişiye özel olarak planlanması önemlidir.
Schroth Tedavisinde Amaç Nedir?
Schroth tedavisinin amacı her hastada omurgayı tamamen düz hale getirmek değildir.
Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda temel hedeflerden biri eğriliğin ilerleme riskini azaltmak ve mevcut durumun kontrol altında tutulmasına yardımcı olmaktır.
Bunun yanında postürün geliştirilmesi, gövde kontrolünün artırılması, kişinin kendi vücudunu daha doğru kullanmayı öğrenmesi ve solunum paterninin desteklenmesi hedeflenebilir.
Tedavi süreci kişinin skolyoz derecesine, eğrilik tipine, yaşına, büyüme potansiyeline ve egzersizlere uyumuna göre değişebilir.
Bu nedenle Schroth terapi Eskişehir arayışında olan kişilerin, yalnızca egzersiz yaptırılan bir program yerine kişiye özel değerlendirme ve düzenli takip içeren bir rehabilitasyon sürecini tercih etmesi önemlidir.
Skolyozda Manuel Terapi Kullanılır mı?
Skolyoz yapısal bir omurga deformitesi olduğu için yalnızca manuel terapi uygulanarak tedavi edilmesi beklenmez.
Ancak skolyoza eşlik eden kas-iskelet sistemi ağrıları, kas gerginlikleri, eklem hareket kısıtlılıkları veya bazı fonksiyonel problemler varsa manuel terapi, kişiye özel egzersiz programına yardımcı bir yaklaşım olarak kullanılabilir.
Buradaki amaç omurgayı manuel olarak “yerine oturtmak” değildir. Manuel terapi; ağrı, hareket kısıtlılığı ve kas-iskelet sistemi kaynaklı problemlerin yönetimine katkı sağlamak amacıyla değerlendirilmelidir.
Bu nedenle Eskişehir skolyoz fizyoterapisi kapsamında manuel terapi gerektiğinde skolyoza özgü egzersizlerle birlikte ve kişinin ihtiyaçlarına göre planlanabilir.
Skolyoz Hangi Durumlarda Ameliyat Gerektirebilir?
Skolyozda cerrahi karar yalnızca Cobb açısına göre verilmez. Yaş, büyüme potansiyeli, eğriliğin ilerlemesi ve kişinin klinik durumu da değerlendirilir.
Scoliosis Research Society’ye göre adölesan idiopatik skolyozda cerrahi tedavi genellikle 45–50 derece üzerindeki eğriliklerde veya büyüme tamamlandıktan sonra da ilerleme riski taşıyan büyük eğriliklerde gündeme gelebilir.
Bu nedenle “40 dereceyi geçtiyse mutlaka ameliyat gerekir” şeklindeki kesin bir ifade güncel yaklaşımı tam olarak yansıtmaz.
Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda uygun hastalarda takip, skolyoza özgü egzersizler ve korse gibi konservatif tedavi seçenekleri değerlendirilmelidir. Cerrahi gerekip gerekmediğine ise ilgili hekim tarafından yapılan kapsamlı değerlendirme sonucunda karar verilir.
Eskişehir’de Skolyoz Fizyoterapisi
Eskişehir skolyoz tedavisi konusunda en önemli noktalardan biri, tedavinin kişiye özel planlanmasıdır.
Skolyoz yalnızca “sırt eğriliği” olarak değerlendirilmemeli; omurganın üç boyutlu yapısı, gövde rotasyonu, postür, solunum ve kişinin günlük yaşam fonksiyonları birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde skolyoz fark edildiğinde erken değerlendirme ve düzenli takip, tedavi seçeneklerinin zamanında belirlenmesine yardımcı olabilir.
Eskişehir skolyoz fizyoterapisi kapsamında kişiye özel skolyoz egzersizleri, Schroth yaklaşımı ve ihtiyaç halinde manuel terapi gibi uygulamalar değerlendirilerek kişinin mevcut durumuna uygun bir rehabilitasyon programı oluşturulabilir.
Unutulmamalıdır ki skolyoz tedavisinde her hastanın hedefi ve tedavi süreci aynı değildir. Amaç; kişinin mevcut durumunu doğru şekilde değerlendirmek, eğriliğin ilerleme riskini takip etmek, fonksiyonları desteklemek ve mümkün olan en iyi klinik sonucu elde etmektir.
Kaynakça
- Zhu Y, Zhu C, Song H, Zhang M. (2025). Effectiveness of Schroth exercises for adolescent idiopathic scoliosis: a meta-analysis. PeerJ, 13:e19639.
DOI: 10.7717/peerj.19639.
PubMed – Zhu ve ark., 2025 - Kuru Çolak T, Akçay B, Apti A. (2020). Skolyoz Tedavisinde Schroth Yöntemi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 1–12.
DOI: 10.21020/husbfd.601264.
Makalenin tam metni – Hacettepe Üniversitesi - Negrini S, et al. (2012). 2011 SOSORT guidelines: Orthopaedic and Rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis, 7:3.
SOSORT Guidelines – Tam metin - Scoliosis Research Society. Surgery – Adolescent Idiopathic Scoliosis. Scoliosis Research Society.
Scoliosis Research Society – Surgery - Scoliosis Research Society. Scoliosis – Diagnosis and Treatment. Scoliosis Research Society.
Scoliosis Research Society – Scoliosis